Başdeğirmen Şelalesi, tarihi ve doğal güzellikleriyle dikkat çeken bir bölgedir. Hem çevresindeki tarihi yapılar hem de doğal yapısıyla bölgenin kültürel mirasını yansıtır. Şelalenin yanında yer alan su değirmeni ve Roma dönemine ait köprü, geçmişin izlerini günümüze taşımaktadır. Bu alan, tarih meraklıları ve doğa severler için önemli bir ziyaret noktasıdır.

Başdeğirmen Şelalesi'nin tarihi hakkında bilinenlerden bazıları şunlardır:

• Başdeğirmen (Tarihi Su Değirmeni). Şelale yakınlarında yer alan ve “Başdeğirmen” olarak adlandırılan tarihi su değirmeni, bölgenin geçmişte tarımsal faaliyetlerdeki önemine işaret etmektedir. Geleneksel taş işçiliği ile inşa edilen değirmen, işlevini yitirmiş olsa da yapısal bütünlüğünü büyük ölçüde korumaktadır.
• Roma Köprüsü. Şelale çevresinde bulunan bir diğer tarihsel unsur, Roma dönemine ait olduğu değerlendirilen bir taş köprüdür. Kesme taş bloklardan inşa edilen kemerli köprü, Mıhlı Çayı’nın iki yakasını birleştirmektedir.

Ayrıca, Mardin'in Kızıltepe ilçesindeki Başdeğirmen Şelalesi'nin, Roma döneminden kalma kemerli bir köprüye ve Rumlardan kalma bir değirmene ev sahipliği yaptığı bilinmektedir.