Anıtsal Çeşme, tarihi ve mimari açıdan önemli bir yapıdır. Side Antik Kenti'nin girişinde yer alan bu çeşme, sadece bir su kaynağı olmanın ötesinde, dönemin mimari estetiğini yansıtan detaylarla doludur. Üç katlı yapısı, zarif sütunları ve etkileyici süslemeleri, ziyaretçilerine tarihi bir yolculuk sunarak, geçmişin izlerini günümüze taşır.

Anıtsal Çeşme'nin mimari özellikleri:

• Konum ve Tarih: Side Antik Kenti'nin girişinde, ana giriş kapısının karşısında yer alır ve M.S. 2. yüzyıla tarihlenir.
• Yapı: Üç katlı bir cepheye ve yarım yuvarlak kubbeli üç geniş kemere sahiptir.
• Malzeme: Başta yerel taşlar olmak üzere, Manavgat Çayı'nın sularını getiren Manavgat Su Kemerleri'nden gelen sularla inşa edilmiştir. Yapıda Afyon İşcehisar’daki Dokimeion, Denizli Yenişehir, Çanakkale Kestanbol, Marmara Adası, Mısır Aswan ve Yunanistan'ın Teselya Bölgesi'ndeki Larisa’dan getirilen mermer ve granitler kullanılmıştır.
• Süslemeler: Çeşme yüzeyi, Medusa başları, balık motifleri, akantus yaprakları ve yunus figürleri gibi detaylarla işlenmiş kabartmalarla süslenmiştir.
• Sütunlar: 21 zarif sütundan oluşur ve bu sütunlar yapıyı üç katlı bir şahesere dönüştürür.
• Diğer İsimler: Halk arasında "9 Çeşme" olarak da anılır.