Amasya Ovası, tarih boyunca birçok medeniyetin izlerini taşıyan ve stratejik konumuyla dikkat çeken bir bölgedir. Antik dönemlerden günümüze, farklı uygarlıkların etkileşimde bulunduğu bu ova, sadece coğrafi değil, kültürel bir merkez olma özelliğini de sürdürmüştür. Amasya'nın tarihi, çeşitli dönemlerde önemli olaylara ve kişiliklere ev sahipliği yaparak, Türkiye'nin milli mücadelesinde de kritik bir rol oynamıştır.

Amasya Ovası'nın tarihi önemi, stratejik konumu ve tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olmasıdır.

• Antik Dönem: Amasya, M.Ö. 333-26 yılları arasında Pontus Krallığı'nın başkenti olarak en parlak dönemlerinden birini yaşamıştır. Bu döneme ait kaya mezarları, Yeşilırmak kıyılarında hala tüm ihtişamıyla yükselmektedir.
• Roma ve Bizans Dönemi: Roma ve Bizans dönemlerinde "Metropolis" unvanını kazanmıştır.
• İslam Fethi: İslam fethinden sonra Türklerin hâkimiyetine girmiştir.
• Osmanlı Dönemi: Osmanlı döneminde önemli bir sancak merkezi olmuş, II. Bayezid, Yavuz Sultan Selim ve Şehzade Mustafa gibi padişah adaylarının yetiştiği bir "şehzadeler şehri" olarak tarihi önemini korumuştur.
• Milli Mücadele Dönemi: 22 Haziran 1919'da yayımlanan Amasya Genelgesi, Kurtuluş Savaşı'nın ilk örgütlü bildirisi olarak tarihe geçmiş ve aynı yıl imzalanan Amasya Protokolü, Ankara ve İstanbul yönetimleri arasında kurulan ilk resmî iletişim olmuştur.