Afyonkarahisar Kalesi, çeşitli medeniyetlerin izlerini taşıyan ve her dönemde stratejik bir öneme sahip olan bir yapıdır. Tarih boyunca pek çok farklı isimle anılan bu kale, sadece askeri bir güç merkezi değil, aynı zamanda kültürel ve efsanevi bir mirasın simgesidir. Kale, antik çağlardan günümüze kadar pek çok hikaye ve olayla şekillenmiş, her dönemdeki farklı yönetimlerle birlikte kendi efsanelerini de yaratmıştır.

Afyonkarahisar Kalesi'nin hikayesi şu şekilde özetlenebilir:

• MÖ 1350: Hitit İmparatoru II. Murşil tarafından Arzava Seferi sırasında müstahkem mevki olarak kullanılmıştır ve "Hapanuva" adını almıştır.
• Frigler Dönemi: Frigler kaleye "Akronio" adını vermiştir.
• Bizans Dönemi: Bizans İmparatorluğu kaleye "Akroenos", yani Yüksek Kale demiştir.
• Selçuklu Dönemi: Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubat zamanında kale onarılmış, surlar inşa edilmiş ve kaleye küçük bir mescit ile saray yapılmıştır. Bu dönemde kale, "Karahisar-ı Devlet" olarak adlandırılmıştır.
• Osmanlı Dönemi: 1573 yılında Osmanlı Sultanı II. Selim, kaleye Afyonkarahisar adını vermiştir.

Kale, tarih boyunca birçok efsaneye de konu olmuştur. Bunlar arasında en bilinenler, Hz. Ali ve Düldül'ün ayak izi ile Battal Gazi efsaneleridir.